و قول او بنزديك ايشان درست و روشن‌ترست . و كويند كه : قاسانرا نام نهاده‌اند برود خانهء كه او را به زبان عجم كاسهء ميكويند ، و كويند كه قاسان دريا بوده است ، و آن را كاس‌رود خوانده‌اند ، و اوّل موضعى كه از آن آب باز خوشيد « 1 » موضع بطريده بود ، و اين بطريده بلندترين موضع است ، پس جون آب بطريده كم شد ، و زمين او ظاهر كشت ، به زبان عجم كفتند كه : بديد آمد ، پس از بهر اين بطريده « 2 » نام نهادند . و بعد از آن موضع درام ظاهر شد ، و كفت « 3 » درانبر ، يعنى مجمع شعب « 4 » ، پس ازين جهت آن را درام نام كردند . و كويند كه : نام آن در اصل درارام بوده است ، يعنى در شادى ، پس تخفيف كردند و كفتند : درام . و نيز كفته‌اند كه : فرعون موسى « 5 » ازين ديه بوده است ! و برقى « 6 » روايت كند : از آن جمله كه عجم در آن غلو كرده‌اند ، از وصف بيوراسف : يكى آنست كه : كفته‌اند كه بيوراسف زمين قاسانرا باز كردانيد ، و ظاهر آن باطن كردانيد . و بقاسان رودخانهء نبوده است ، امّا كاريز آن به نسبت با كاريزهاى آن ناحيت بيشتر و زيادت‌تر بوده‌اند ، و بيوراسف به هيچ موضعى و جآئى نكذشتى ، الّا كه باهل آن موضع چيزى بميراث بكذاشتى ، جنانج باصفاهان اطعمه و حلوا بكذاشت ، و از ايّام اوالى يومنا هذا طعامهآىء كزيده ، و حلواهاى كوناكون باصفاهان موجودند . و بقاسان حيلت و دروغ

--> ( 1 ) . خوشيد : خشك‌شدن ( صحاح الفرس ) . ( 2 ) . بطريده معرّب كلمه پهلوى / فهلوى پت‌ديت مىباشد ، در « فرهنگ پهلوى : ص 259 » آمده است : پت‌ديت pat - dit : پديد ، پديدار ، آشكار . ( 3 ) . در نسخه چاپى : گفتند . ( 4 ) . در حاشية نسخه اصل ( ق 49 / ر ) در زير اين كلمه آمده است : در غاله . ( 5 ) . يعنى فرعون معاصر حضرت موسى عليه السلام . ( 6 ) . در اصل : براقى آمده است كه خطاست ، و صحيح آن برقى است كه تاريخ قم روايات تاريخى چندى درباره تاريخ قم از او روايت كرده است .